Burdur’da Halıcılık

Burdur Tarihi | Yorum yok

Düğümlü halı, Türkistan (Orta Asya)’da, Türkler tarafından dokunmaya başlanmış ve buradan dünyaya yayılmıştır.

Rus arkeolog C. İ. Rudenko tarafından 1947- 1949 yılları arasında, Sibirya’da Altay Dağları eteklerinde, V. Pazırık Kurganı (Oda Mezar)’nda bulunan ve günümüzde “Pazırık Halısı” diye bilinen halı, Türk Halı Sanatı ile ilgili en eski buluntudur. Bugün Leningrad Ermitaj Müzesi’nde sergilenmektedir. Pazırık Halısı’nın M.Ö. 3 – 2 yüzyıllarda Asya Hunları tarafından dokunduğu kabul edilmektedir.

Kaynaklara göre halı, Türkistan (Orta Asya)’da yaşayan Türk devletlerinde sadece bir örtü veya süsleme malzemesi değil, taht örtüsü olarak da kullanılmaktaydı. Bu nedenle de tarihin ilk çağlarından itibaren Türkler halı dokumaktaydı. M.S. 7. ve 8. yüzyıllarda Türkistan, Uygur ve Hazar bölgelerindeki tüm Türk ülkelerinde halı dokunmuştur.

Türklerin 1071 yılında Anadolu’yu fethetmesiyle birlikte Türk Halı Sanatı, gelişimini Anadolu’da sürdürmüştür. Anadolu-Türk halı sanatının temeli Orta Asya Türk halı sanatına dayanır. Türkler Ortaasya’dan Anadolu’ya geldiklerinde halı geleneğini de beraberlerinde getirmişlerdir. Özellikle Arap seyyahlarından, 1274 yıllarında ölen İbn Said, “Kitâb bast u’larz fi’ttül ve’l arz” isimli eserinde, Batı Anadolu’nun o zamanki durumundan bahsettikten sonra, halıcılık hakkında şu bilgileri vermektedir: “Bu bölgenin batısında Türkmen Dağları ve Türkmen ülkesi bulunur. Türkmenler Türk soyundan büyük bir kavim olup Selçuklular devrinde Rum ülkesini fethetmişlerdir. Türkmen halılarını (el busut-Turkmâniyye) dokuyan bu Türkmenlerdir. Bu halılar bütün ülkelere satılır. Antalya’nın kuzeyinde Togûla Dağları vardır. Bu dağlarda kendilerine Uç denilen Türkmenler yaşar. Bu Türkmenlerin 200.000 çadır olduğu söylenir”.

1271 – 1972 yıllarında Anadolu’dan geçen Marko Polo, seyahatnamesinde “Dünyanın en güzel halıları Anadolu’da dokunmaktaydı.” demektedir.

Anadolu Selçuklu Devleti’nin 1308 yılında yıkılmasından sonra ortaya çıkan Beylikler döneminde de halı dokunmaya devam etmiştir. Türk Halı Sanatı Tarihinde “Beylikler Dönemi Halıları” veya “14 – 15. Yüzyıl Anadolu Türk Halıları” diye adlandırılan bu halılar genellikle hayvan figürleriyle süslüdür. Bu nedenle “Hayvan Figürlü Anadolu Halıları” diye de isimlendirilir.

Türklerin Burdur ve çevresini fethiyle birlikte Burdur’da halıcılığın başladığını söyleyebiliriz. Ancak Burdur’un Türkler tarafından fethi ile başlayan ve Hamidoğulları ile Osmanlı Devleti dönemlerindeki Burdur Halıcığı hakkında yeterli bilgiye sahip değiliz.

Paylaş:

Cevap bırakın

Şu HTML etiketlerini ve niteliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>